سوالات متداول
آرشیو پرسشهای مالیاتی+
سوالات متداول مالیاتی
بخش اول - صورتحساب الکترونیکی
صورتحساب الکترونیکی چیست؟
سندی است دارای شمارهٔ منحصربهفرد مالیاتی (UID) که طبق قواعد سازمان امور مالیاتی صادر و در سامانهٔ مؤدیان ثبت میشود.
تفاوت صورتحساب نوع اول و دوم چیست؟
نوع اول حاوی اطلاعات کامل خریدار و فروشنده است و برای خریدار اعتبار مالیاتی ایجاد میکند (B2B). نوع دوم فقط اطلاعات فروشنده و کالا را دارد و اعتبار مالیاتی برای خریدار ندارد (B2C).
صورتحساب نوع سوم چیست؟
همان رسیدِ دستگاههای کارتخوان (POS) یا درگاههای پرداخت الکترونیکی است که صرفاً برای مشاغل خاصی که اعلام شدهاند، حکم صورتحساب را دارد.
شمارهٔ منحصربهفرد مالیاتی (UID) چند رقم است؟
این شناسه ۲۲ کاراکتر است که شامل شناسهٔ حافظهٔ مالیاتی (۶ کاراکتر)، تاریخ (۵ کاراکتر) و سریال صورتحساب (۱۰ کاراکتر) و یک رقم کنترلی است.
آیا شمارهٔ منحصربهفرد مالیاتی همان شماره سریال فاکتور است؟
خیر، شماره سریال فاکتور توسط نرمافزار حسابداری شما زده میشود، اما UID کدی است که بر اساس الگوریتم خاص سازمان تولید میشود و یکتاست.
الگوهای صورتحساب نوع اول کداماند؟
الگوی فروش؛ ۲. الگوی فروش ارز؛ ۳. الگوی طلا، جواهر و پلاتین؛ ۴. الگوی قرارداد پیمانکاری؛ ۵. الگوی قبوض خدماتی؛ ۶. الگوی بلیت هواپیما؛ ۷. الگوی صادرات.
در الگوی طلا و جواهر چه اقلامی باید جداگانه درج شود؟
باید «اجرت ساخت»، «حقالعمل»، «سود فروشنده» و «وزن خالص» به تفکیک ثبت شود؛ زیرا اصلِ طلا معاف از ارزشافزوده است.
اگر معاملهای ارزی باشد، نحوهٔ ثبت چگونه است؟
باید از الگوی «فروش ارز» استفاده شود و مبالغ بر اساس ارز مورد معامله و نرخ برابری آن ثبت گردد.
آیا پیشفاکتور باید در سامانه ثبت شود؟
خیر، پیشفاکتور نیازی به ثبت در سامانهٔ مؤدیان ندارد. فقط زمانی که معامله قطعی شد، باید صورتحساب صادر شود.
مهلت ارسال صورتحساب به سامانه چقدر است؟
طبق آخرین بخشنامه، فاصلهٔ تاریخ صدور تا تاریخ ارسال صورتحساب نباید بیشتر از ۲۱ روز باشد.
اگر خریدار صورتحساب را تأیید نکند چه میشود؟
اگر خریدار تا ۳۰ روز پس از درج صورتحساب در کارپوشه اقدامی نکند، سامانه بهطور خودکار آن را «تأییدشده» تلقی میکند.
واکنشهای مجاز خریدار به صورتحساب چیست؟
تأیید، رد، و یا عدم واکنش (که پس از ۳۰ روز منجر به تأیید سیستمی میشود).
صورتحساب «اصلاحی» چه زمانی صادر میشود؟
زمانی که اطلاعات مبلغ، تعداد، یا تخفیف اشتباه باشد، اما هویت خریدار و نوع کالا تغییر نکرده باشد.
صورتحساب «ابطالی» چه زمانی صادر میشود؟
زمانی که معامله کلاً لغو شده، یا اقلام اصلی (مانند تاریخ، شناسه کالا، شناسه خریدار) اشتباه درج شده باشد.
صورتحساب «برگشت از فروش» چه زمانی کاربرد دارد؟
زمانی که کالا تحویل شده، اما مشتری بخشی یا کل آن را مرجوع میکند.
آیا برای صدور صورتحساب ابطالی مهلت زمانی وجود دارد؟
خیر، اما بهتر است در سریعترین زمان ممکن پس از محرز شدن اشتباه یا لغو معامله انجام شود.
روشهای اصلی ارسال صورتحساب کداماند؟
مستقیم توسط مؤدی؛ ۲. توسط شرکت معتمد (با کلید شرکت)؛ ۳. توسط شرکت معتمد (با کلید مؤدی)؛ ۴. سامانههای دولتی.
تفاوت ارسال با کلید مؤدی و کلید شرکت معتمد چیست؟
در کلید مؤدی، مسئولیت امضا با خودِ مؤدی است. در کلید شرکت معتمد، شرکت به نیابت از مؤدی امضا میکند و مسئولیت فنی ارسال با شرکت است.
آیا امکان ارسال صورتحساب از طریق گوشی موبایل وجود دارد؟
بله، اگر نرمافزار واسطِ تحت وبِ شرکتهای معتمد این قابلیت را داشته باشد (ریسپانسیو باشد).
در فروش نسیه، مالیات ارزشافزوده کی پرداخت میشود؟
در صورتحساب نسیه، شناسایی و پرداخت مالیات بر ارزشافزوده بر اساس تاریخ دریافت وجه یا ضوابطی است که سازمان تعیین میکند (معمولاً در زمان سررسید یا دریافت).
آیا در صورتحساب نسیه باید تاریخ تسویه درج شود؟
بله، فیلدهای مربوط به نحوهٔ تسویه و تاریخ پرداخت باید پر شوند.
اگر مبلغ فاکتور تغییر کرد، آیا باید فاکتور قبلی ابطال شود؟
خیر، باید صورتحساب «اصلاحی» صادر شود و به شماره منحصربهفرد (UID) فاکتور مرجع اشاره گردد.
شماره منحصربهفرد مرجع چیست؟
شمارهٔ ۲۲ رقمی صورتحساب اولیه است که در زمان صدور صورتحسابهای اصلاحی، ابطالی یا برگشتی، باید به آن استناد کرد.
آیا خریدار میتواند صورتحساب اصلاحی را رد کند؟
بله، خریدار حق دارد صورتحساب اصلاحی را نیز بررسی و تأیید یا رد نماید.
تکلیف تخفیفات در صورتحساب چیست؟
تخفیفات باید قبل از محاسبهٔ مالیات بر ارزشافزوده کسر شوند. سامانه فیلد مشخصی برای مبلغ تخفیف دارد.
آیا میتوان برای مصرفکنندهٔ نهایی صورتحساب نوع اول صادر کرد؟
خیر، صورتحساب نوع اول مخصوص فعالان اقتصادی (B2B) است. برای مصرفکنندهٔ نهایی باید نوع دوم (B2C) صادر شود.
اگر اینترنت قطع باشد، چگونه صورتحساب صادر کنیم؟
میتوانید صورتحساب را در نرمافزار ثبت کنید (آفلاین) و به محض اتصال اینترنت، آن را ارسال نمایید (با رعایت مهلت ۲۱ روز).
خطای «تکراری بودن شماره صورتحساب» یعنی چه؟
یعنی قبلاً صورتحسابی با همین سریال داخلی و شناسهٔ حافظه ارسال شده است. باید سریال داخلی را تغییر دهید.
آیا درج آدرس خریدار در صورتحساب الزامی است؟
در صورتحساب نوع اول، درج کد پستی خریدار الزامی است و آدرس از روی کد پستی فراخوانی میشود.
حد مجاز فروش چیست؟
سقفی است که برای صدور صورتحساب در نظر گرفته شده (معمولاً ۵ برابر فروش اظهارشدهٔ دورهٔ قبل) و اگر فروش بیشتر از آن شود، نیاز به افزایش حد مجاز است.
بخش دوم - شناسهٔ کالا و خدمت
شناسهٔ کالا چیست؟
کد ۱۳ رقمی که هویت کالا را در زنجیرهٔ تجاری مشخص میکند.
مراجع دریافت شناسهٔ کالا کداماند؟
سامانهٔ جامع تجارت (ntsw.ir) برای شناسهٔ اختصاصی، و سایت stuffid.gov.ir برای جستوجوی شناسهها.
شناسهٔ GTIN چیست؟
شناسهٔ جهانی کالاست که معمولاً ۱۳ رقمی است و میتواند بهعنوان مبنای شناسهٔ کالا استفاده شود.
شناسهٔ اختصاصی بهتر است یا عمومی؟
شناسهٔ اختصاصی اولویت دارد. شناسهٔ عمومی فقط زمانی مجاز است که شناسهٔ اختصاصی برای آن کالا صادر نشده باشد.
شناسهٔ عمومی را از کجا پیدا کنیم؟
فایل اکسل شناسههای عمومی در سایت stuffid.gov.ir و tax.gov.ir بهصورت مرتب بهروزرسانی میشود.
آیا شناسهٔ خدمت هم وجود دارد؟
بله، برای خدمات نیز شناسهٔ ۱۳ رقمی وجود دارد که معمولاً عمومی است و توسط مراجع ذیربط تعریف میشود.
اگر واحد سنجش کالای ما در سامانه نبود چه کنیم؟
باید از نزدیکترین واحد سنجش استاندارد استفاده کنید و در صورت لزوم ضریب تبدیل اعمال نمایید.
آیا میتوانیم خودمان شناسهٔ اختصاصی تولید کنیم؟
خیر، شناسهٔ اختصاصی باید توسط وزارت صمت (سامانه جامع تجارت) پس از معرفی کالا صادر شود.
شناسهٔ کالا برای کالاهای وارداتی چیست؟
همان کدی است که در گمرک و سامانهٔ جامع تجارت برای ترخیص کالا استفاده شده است.
اگر شناسهٔ کالا را اشتباه وارد کنیم چه میشود؟
نرخ مالیاتی کالا بر اساس شناسه تعیین میشود. اگر اشتباه باشد، ممکن است مالیات کمتر یا بیشتر محاسبه شود که هر دو تخلف است و جریمه دارد.
تفاوت شناسهٔ کالا و شناسهٔ حافظهٔ مالیاتی چیست؟
شناسهٔ کالا (۱۳ رقم) مربوط به جنس است؛ شناسهٔ حافظه (۶ رقم) مربوط به ابزار فروش (نرمافزار/کارتخوان) شماست.
آیا خدماتی مثل حملونقل هم شناسه دارند؟
بله، تمامی خدمات مشمول و غیرمشمول دارای شناسهٔ خدمت هستند.
نرخ مالیات بر ارزشافزوده از کجا خوانده میشود؟
نرخ مالیات مستقیماً به «شناسهٔ کالا/خدمت» متصل است و سامانه بهطور خودکار آن را تشخیص میدهد.
آیا برای کالاهای معاف هم باید شناسه بزنیم؟
بله، حتماً. با درج شناسهٔ کالای معاف، سامانه بهطور خودکار مالیات را صفر در نظر میگیرد.
آیا یک کالا میتواند چند شناسه داشته باشد؟
معمولاً خیر، اما ممکن است برای بستهبندیهای مختلف (تکی، کارتنی) شناسههای متفاوتی تعریف شده باشد.
شناسهٔ ایرانکد چیست؟
کد ملی کالا که ۱۶ رقمی بود و اکنون جای خود را به شناسهٔ ۱۳ رقمی کالا داده است.
اگر شناسهٔ عمومی منقضی شد چه کنیم؟
باید بلافاصله از شناسهٔ عمومی جایگزین یا شناسهٔ اختصاصی جدید استفاده کنید.
مسئولیت انتخاب شناسهٔ صحیح با کیست؟
کاملاً با مؤدی است. شرکت معتمد مسئولیتی در قبال انتخاب غلط شناسه توسط شما ندارد.
نرخهای خاص مالیاتی (مثل سیگار یا نوشابه) چگونه اعمال میشود؟
این کالاها شناسههای خاص دارند که در سامانه به نرخهای ویژه (مثلاً نرخ کالاهای آسیبرسان) متصل هستند.
چگونه درخواست شناسهٔ اختصاصی جدید بدهیم؟
تولیدکنندگان باید در سامانهٔ جامع تجارت، فرایند «اخذ شناسه کالا» را طی کنند و کاتالوگ محصول را بارگذاری نمایند.
بخش سوم - کارپوشه و عضویت در سامانه
کارپوشهٔ مالیاتی چیست؟
پنل اختصاصی هر مؤدی در سایت my.tax.gov.ir که تمامی تعاملات با سامانهٔ مؤدیان در آن انجام میشود.
چگونه وارد کارپوشه شویم؟
با نام کاربری و رمز عبوری که در سامانهٔ ثبتنام الکترونیکی دریافت کردهاید (یا ورود از طریق دولت من).
آیا همهٔ شرکا به کارپوشه دسترسی دارند؟
در اشخاص حقوقی، مدیرعامل (دارندهٔ امضا) دسترسی اصلی دارد. در مشارکتهای مدنی، شریک اصلی دسترسی دارد.
تعریف نقش «کاربر فرعی» چیست؟
میتوانید به حسابدار یا مدیر مالی خود دسترسی محدود (مثلاً فقط مشاهده یا ثبت) بدهید تا با کد ملی خودش وارد کارپوشهٔ شرکت شود.
شناسهٔ یکتای حافظهٔ مالیاتی را چگونه بگیریم؟
در کارپوشه، بخش «مدیریت پرونده»، گزینهٔ «دریافت شناسه یکتا» را میزنید. باید روش ارسال (توسط مؤدی یا شرکت معتمد) و کلید عمومی را تعیین کنید.
کلید عمومی و خصوصی چیست؟
یک جفت کلید دیجیتال است. کلید خصوصی نزد شما (یا شرکت معتمد) میماند برای امضا، و کلید عمومی در کارپوشه بارگذاری میشود برای اعتبارسنجی امضا.
فایل CSR چیست؟
فایلی است حاوی اطلاعات هویتی و کلید عمومی شما که برای دریافت گواهی امضا یا شناسهٔ حافظه استفاده میشود.
اگر کلید خصوصی گم شد چه کنیم؟
باید بلافاصله شناسهٔ حافظهٔ قبلی را در کارپوشه غیرفعال کرده و یک شناسهٔ جدید با کلیدهای جدید دریافت کنید.
آیا میتوانیم چند شناسهٔ حافظه داشته باشیم؟
بله، میتوانید برای هر شعبه یا هر پایانهٔ فروش یا هر نرمافزار، یک شناسهٔ حافظهٔ جداگانه بگیرید.
چگونه شرکت معتمد را در کارپوشه انتخاب کنیم؟
در هنگام دریافت شناسهٔ یکتا، از لیست شرکتهای معتمد، شرکت طرف قرارداد خود را انتخاب میکنید تا مجوز ارسال برای او صادر شود.
لیست سیاهه (Blacklist) در کارپوشه چیست؟
لیست مؤدیانی است که به دلایلی (مانند صوری بودن) توسط سازمان محدود شدهاند و معاملات با آنها فاقد اعتبار است.
آیا میتوانیم شماره حسابهای بانکی را در کارپوشه ویرایش کنیم؟
خیر، شماره حسابها از بانک مرکزی استعلام میشود. باید در سامانهٔ ثبتنام، حساب متصل به کارتخوان را اصلاح کنید.
حد مجاز ماده ۶ چیست؟
سقف اعتباری است که برای فروش نسیه یا فروش بیش از حد معمول در نظر گرفته میشود تا از صدور فاکتورهای صوری جلوگیری شود.
چگونه حد مجاز فروش را افزایش دهیم؟
با پرداخت مالیات یا ارائهٔ تضمینهای لازم به ادارهٔ امور مالیاتی، یا ثبتنام نقدی صورتحسابها.
پیام «عدم امکان صدور صورتحساب به دلیل رد شدن از حد مجاز» چیست؟
یعنی مجموع فروشهای شما از سقف تعیینشده عبور کرده است. تا زمان افزایش حد مجاز یا شروع دورهٔ جدید، نمیتوانید صورتحساب نوع اول جدید صادر کنید (یا خریدار اعتبار نمیگیرد).
آیا کارپوشه اپلیکیشن موبایل دارد؟
خیر، اما وبسایت آن ریسپانسیو است و با مرورگر موبایل قابلاستفاده میباشد.
بخش «مدیریت پیمان» در کارپوشه چیست؟
برای شرکتهای پیمانکاری است تا قراردادهای خود را ثبت و شناسهٔ قرارداد دریافت کنند.
اگر نام خریدار در کارپوشه اشتباه نمایش داده شود؟
اطلاعات خریدار از پایگاه دادهٔ ثبتنام خوانده میشود. اگر مغایر است، خریدار باید اطلاعات خود را اصلاح کند.
آیا میتوان کارپوشه را بست یا غیرفعال کرد؟
فقط در صورت انحلال شرکت یا ابطال جواز کسب و اعلام رسمی به ادارهٔ مالیات، کارپوشه به وضعیت غیرفعال درمیآید.
تاریخ مؤثر در کارپوشه چیست؟
تاریخی است که صورتحساب در کارپوشه ثبت شده و مبنای محاسبات ۳۰ روزه برای تأیید خریدار قرار میگیرد.
بخش چهارم - قوانین و جرایم
مشمولین قانون پایانههای فروشگاهی چه کسانی هستند؟
همهٔ صاحبان مشاغل (صنفی، غیرصنفی) و اشخاص حقوقی. هیچ فعال اقتصادی مستثنی نیست.
جریمهٔ عدم صدور صورتحساب الکترونیکی چقدر است؟
۱۰ درصد مبلغ فروش انجامنشده یا ۲۰ میلیون ریال (هرکدام بیشتر باشد).
جریمهٔ عدم عضویت در سامانه چیست؟
علاوه بر جریمههای عدم صدور، ممکن است موجب ابطال پروانه کسب و محرومیتهای قانونی شود.
آیا جرایم سامانهٔ مؤدیان قابلبخشودگی است؟
طبق ماده ۲۲، اگر مؤدی خارج از اختیار خود (مشکل فنی سامانه) نتواند تکالیف را انجام دهد، با تأیید سازمان بخشوده میشود. در سایر موارد تا ۵۰٪ قابلبخشودگی است.
مسئولیت صحت اطلاعات با کیست؟ مؤدی یا شرکت معتمد؟
صحتِ اقلام (مبلغ، تعداد) با مؤدی است. صحتِ ارسال و امنیت با شرکت معتمد .
اگر شرکت معتمد فاکتور را دیر بفرستد چه؟
اگر قصور از سمت شرکت باشد، جبران خسارت و جریمهها طبق قرارداد (SLA) بر عهدهٔ شرکت معتمد است.
آیا میتوانیم همزمان با دو شرکت معتمد کار کنیم؟
بله، محدودیتی وجود ندارد. مثلاً یک شعبه با شرکت A و شعبهٔ دیگر با شرکت B کار کند.
تکلیف دستگاههای کارتخوان (POS) قدیمی چیست؟
کارتخوانها باید به پروندهٔ مالیاتی متصل باشند. رسید آنها فعلاً برای مشاغل خرد حکم صورتحساب را دارد، اما بهمرور باید به سامانه متصل شوند.
سامانه ۱۶۹ (معاملات فصلی) حذف شده است؟
برای مؤدیانی که در سامانهٔ مؤدیان صورتحساب میفرستند، تکلیف ارسال ماده ۱۶۹ (فصلی) حذف شده است.
تکلیف مؤدیانی که فراخوان ارزشافزوده نشدهاند چیست؟
باید صورتحساب الکترونیکی صادر کنند، اما نباید از مشتری مالیات و عوارض بگیرند (نرخ صفر یا غیرمشمول).
اگر از خریدار مالیات نگیریم ولی مشمول باشیم چه؟
شما مسئول پرداخت مالیات هستید و باید از جیب خودتان مالیات متعلقه را به دولت بدهید (بهعلاوه جریمه).
پاداش مصرفکننده نهایی چیست؟
قرار است ۱ درصد از مبلغ خرید (توسط مصرفکننده) بهعنوان پاداش به او برگردانده شود (منوط به زیرساخت بانکی).
آیا وکلا و پزشکان هم باید عضو شوند؟
بله، تمام مشاغل پزشکی، حقوقی و پیراپزشکی ملزم به استفاده از پایانهٔ فروشگاهی و صدور صورتحساب هستند.
اگر سامانهٔ مؤدیان قطع باشد، تکلیف چیست؟
باید صورتحسابها صادر و ذخیره شوند و تا پایان روز اداری بعد از رفع قطعی، ارسال گردند.
آیا میتوان صورتحساب کاغذی صادر کرد؟
فقط در موارد حادثه و قطعی طولانیمدت (با اعلام سازمان) میتوان موقتاً کاغذی صادر کرد و بعداً وارد سامانه نمود.
امضای دیجیتال» از کجا تهیه کنیم؟
از مراکز صدور گواهی الکترونیکی میانی (مانند دفاتر ثبت اسناد یا پیشخوانهای منتخب).
توکن سختافزاری بهتر است یا فایل نرمافزاری؟
توکن امنیت بالاتری دارد اما فایل راحتتر کپی میشود. برای شرکتهای بزرگ توکن توصیه میشود.
آیا اتباع خارجی هم باید عضو سامانه شوند؟
اگر فعالیت اقتصادی در ایران دارند و مشمول قانون مالیات هستند، بله.
تکلیف کالاهای امانی در سامانه چیست؟
ارسال کالای امانی فروش محسوب نمیشود، اما باید سند حمل یا صورتجلسهٔ امانی بودن وجود داشته باشد. زمانی که کالا فروخته شد، صورتحساب صادر میشود.
آیا خیریهها هم باید صورتحساب صادر کنند؟
اگر فعالیت اقتصادی (فروش کالا/خدمت) دارند، بله. اگر صرفاً کمکهای مردمی میگیرند، خیر.
چگونه متوجه شویم فاکتورهای خریدمان ثبت شده؟
با مراجعه به کارپوشه، بخش «صورتحسابهای خرید»، تمام فاکتورهایی که به نام شما صادر شده قابلمشاهده است.
آیا پیمانکاران باید برای هر صورتوضعیت فاکتور بزنند؟
بله، هر صورتوضعیت تأییدشده حکم یک صورتحساب فروش را دارد و باید ثبت شود.
الگوی صادرات چه تفاوتی دارد؟
اطلاعات خریدار خارجی و ارز معامله ثبت میشود و نرخ مالیات بر ارزشافزوده آن صفر است.
آیا هزینههای حملونقل در فاکتور باید جدا بیاید؟
بله، اگر هزینه حمل را شما میگیرید، باید بهعنوان یک ردیف کالا/خدمت با شناسهٔ مربوطه ثبت شود.
جریمهٔ کتمان درآمد در سامانه چیست؟
علاوه بر اخذ مالیات، جریمهای معادل ۳۰٪ مالیات متعلق (غیرقابلبخشش) دارد.
نقش «امین» در سامانه چیست؟
امین همان شرکت معتمد نوع سوم است که میتواند وظایف مؤدی را به نیابت انجام دهد.
آیا نرمافزارهای حسابداری قدیمی قابلاستفادهاند؟
اگر قابلیت اتصال به سامانه (API) را داشته باشند یا خروجی اکسل استاندارد بدهند، بله.
اعتراض به مالیات در سامانه چگونه است؟
از طریق دادرسی مالیاتی در همان کارپوشه میتوان اعتراض را ثبت کرد.
دورهٔ مالیاتی سامانه چند ماه است؟
دورههای ارسال آنی است، اما دورههای تسویه حساب ارزشافزوده همان فصلی (۳ ماهه) باقی مانده است.
آیا شرکتهای دانشبنیان معافیت خاصی در ارسال دارند؟
خیر، در ارسال صورتحساب معافیتی ندارند، فقط ممکن است نرخ مالیاتشان صفر باشد.
بخش پنجم - شرکتهای معتمد مالیاتی
شرکت معتمد مالیاتی (TSP) دقیقاً چیست؟
شرکتهای معتمد، اشخاص حقوقیِ دارای صلاحیت فنی و مجوز رسمی از سازمان امور مالیاتی هستند. فلسفهٔ وجودی این شرکتها، ایجاد بستری امن و استاندارد برای اتصال مؤدیان به سامانهٔ مؤدیان و تسهیل انجام تکالیف قانونی آنهاست.
چرا سازمان امور مالیاتی پای این شرکتها را به میان کشید؟
با توجه به پیچیدگیهای فنیِ ارسال صورتحساب، رمزنگاری دادهها و نیاز به سرورهای پایدار، بسیاری از مؤدیان امکان فنی انجام این کار را بهتنهایی ندارند. شرکتهای معتمد بهعنوان واسط فنی و امینِ سازمان، این بارِ فنی را از دوش مؤدیان برمیدارند.
دستهبندی سهگانهٔ شرکتهای معتمد به چه معناست؟
نوع اول (مجوز کامل) : اجازهٔ صدور، جمعآوری، نگهداری و ارسال صورتحساب به سامانه و نظارت بر عملکرد مؤدیان را دارند. (پرکاربردترین نوع).
نوع دوم (آموزشی) : صرفاً بر آموزش مؤدیان و استقرار نرمافزارهای حسابداری تمرکز دارند و حق ارسال مستقیم صورتحساب را ندارند.
نوع سوم (مشاورهای) : خدمات مشاورهٔ فنی، مالیاتی و کمک به تنظیم اظهارنامهها را ارائه میدهند.
آیا یک شرکت میتواند همزمان مجوز نوع اول، دوم و سوم را داشته باشد؟
بله، یک شرکت در صورت احراز شرایط و استانداردهای لازم برای هر سه حوزه، میتواند مجوزهای چندگانه دریافت کند و پکیج کاملی از خدمات را ارائه دهد.
مهمترین مزیت استفاده از شرکتهای معتمد نسبت به ارسال مستقیم چیست؟
در روش ارسال مستقیم، مؤدی باید خودش سرور تهیه کند، کلیدهای امنیتی را مدیریت نماید و دانش فنیِ رفع خطاهای سامانه را داشته باشد. اما در همکاری با شرکت معتمد، تمام پیچیدگیهای فنی، زیرساختی و امنیتی بر عهدهٔ شرکت است و مؤدی صرفاً فاکتور میزند.
آیا همکاری با این شرکتها خطر جرایم مالیاتی را کاهش میدهد؟
بله، قطعاً. نرمافزارهای شرکتهای معتمد معمولاً دارای «موتورهای اعتبارسنجی» (Validation Rules) هستند که قبل از ارسال، خطاهای فاحش (مثل فرمت اشتباه کد ملی یا شناسه کالا) را شناسایی میکنند. این امر خطر ردشدن صورتحساب و جریمههای بعدی را بهشدت کاهش میدهد.
خدمات پشتیبانی این شرکتها شامل چه مواردی است؟
معمولاً شامل مرکز تماس (Call Center) برای رفع اشکالات لحظهای، تیم فنی برای استقرار نرمافزار، و بهروزرسانی خودکار نرمافزار در صورت تغییر قوانین مالیاتی است.
آیا استفاده از این شرکتها برای کسبوکارهای کوچک بهصرفه است؟
بله، زیرا هزینهٔ خرید سرور، استخدام نیروی IT و نگهداری سیستمِ ارسال مستقیم بسیار بالاست. پرداخت اشتراک سالانه یا هزینهٔ تراکنش به شرکت معتمد برای کسبوکارهای کوچک و متوسط (SME) بسیار اقتصادیتر است.
اگر شرکت معتمد صورتحساب را دیر ارسال کند، چه کسی مسئول جریمه است؟
اگر مؤدی اطلاعات را بهموقع به شرکت داده باشد اما شرکت در ارسال تعلل کند، طبق قانون، مسئولیت جریمههای ناشی از تأخیر بر عهدهٔ شرکت معتمد است. این موضوع معمولاً در قراردادهای سطح کیفیت خدمات (SLA) ذکر میشود.
مسئولیت صحت محتوای فاکتور (قیمت و تعداد) با کیست؟
مسئولیت «محتوا» صددرصد با مؤدی است. شرکت معتمد هیچ مسئولیتی در قبال اینکه شما کالای A را به قیمت B فروختهاید ندارد؛ آنها فقط مسئول «ارسال صحیحِ» همان اطلاعاتی هستند که شما وارد کردهاید.
آیا شرکتهای معتمد به اطلاعات محرمانه و حسابهای بانکی ما دسترسی دارند؟
خیر، دسترسی آنها محدود به اطلاعات صورتحسابهای فروش است که برای ارسال به دارایی ضروری است. آنها به حسابهای بانکی، موجودی یا سایر اسناد داخلی شرکت دسترسی ندارند.
حفظ محرمانگی اطلاعات فروش ما چگونه تضمین میشود؟
شرکتهای معتمد تحت شدیدترین نظارتهای حراستی و امنیتی مرکز تنظیم مقررات قرار دارند و ملزم به رعایت استانداردهای امنیت اطلاعات (ISMS) هستند. افشای اطلاعات مؤدیان توسط این شرکتها جرایم سنگینی در پی دارد.
تفاوت ارسال با «کلید مؤدی» و «کلید شرکت معتمد» چیست؟
کلید مؤدی : شرکت معتمد نرمافزار را میدهد، اما امضای دیجیتال نهایی با توکنِ خودِ مؤدی انجام میشود. مسئولیت حقوقی امضا با مؤدی است.
کلید شرکت معتمد : مؤدی اطلاعات را به شرکت میسپارد و شرکت با امضای دیجیتالِ خودش (بهنیابت از مؤدی) ارسال میکند. این روش برای مؤدی راحتتر است.
آیا برای همکاری با شرکت معتمد باید نرمافزار حسابداری خود را عوض کنم؟
الزاماً خیر. بسیاری از شرکتهای معتمد «افزونه» (Plugin) یا APIهایی دارند که به نرمافزارهای حسابداری رایج متصل میشود. البته گاهی برای هماهنگی کامل، نیاز به استفاده از واسطهای نرمافزاری همان شرکت است.
اگر اینترنت قطع شود، نرمافزار شرکت معتمد چه میکند؟
اکثر این نرمافزارها قابلیت «Queue» (صفگذاری) دارند. صورتحسابها بهصورت آفلاین صادر و در صف ذخیره میشوند و به محض اتصال مجدد، بهطور خودکار ارسال میگردند.
شناسهٔ یکتای مالیاتی در روش همکاری با شرکت معتمد چگونه صادر میشود؟
این شناسه توسط شرکت معتمد و از طریق سرورهای آنها برای هر فاکتور تولید و روی صورتحساب چاپ میشود.
تعرفهٔ خدمات شرکتهای معتمد را چه کسی تعیین میکند؟
سقف تعرفهها توسط «شورای اقتصاد» یا نهادهای ذیربط دولتی تعیین و ابلاغ میشود. شرکتها مجاز به دریافت مبلغی بیشتر از نرخ مصوب نیستند، اما میتوانند برای رقابت، قیمت پایینتری ارائه دهند.
مدلهای پرداخت هزینه معمولاً چگونه است؟
معمولاً به سه روش است:
خرید اشتراک سالانه (بدون محدودیت تعداد).
پرداخت هزینه به ازای هر صورتحساب (Pay as you go).
مدلهای ترکیبی (کفِ پرداخت + هزینهٔ مازاد).
آیا هزینههای پرداختی به شرکت معتمد جزو هزینههای قابلقبول است؟
بله، طبق صراحت قانون، تمام هزینههای مربوط به عضویت در سامانه و همکاری با شرکتهای معتمد، بهعنوان هزینهٔ قابلقبول مالیاتی پذیرفته میشود.
در صورت فسخ قرارداد، تکلیف اطلاعات قبلی چیست؟
اطلاعات ارسالشده در «کارپوشهٔ مالیاتی» شما در سرورهای سازمان امور مالیاتی همیشه محفوظ است و ربطی به قرارداد شما با شرکت معتمد ندارد. شما مالک همیشگی دادههای کارپوشهٔ خود هستید.
چگونه بفهمیم کدام شرکت معتمد بهتر است؟
به لیست رسمی در سایت Tax.gov.ir مراجعه کنید. معیارهای انتخاب شامل: کیفیت پشتیبانی، رابط کاربری آسان نرمافزار، هماهنگی با نرمافزار حسابداری فعلی شما و شفافیت در قیمتگذاری است.
اگر شرکت معتمد مجوزش باطل شود، تکلیف ما چیست؟
سازمان امور مالیاتی تضمین کرده است که در صورت ابطال مجوز یک شرکت، مهلتی را برای انتقال کاربران به شرکت دیگر یا روش جایگزین در نظر بگیرد تا خللی در تکالیف مؤدیان ایجاد نشود.
بخش ششم - اظهارنامهٔ مالیاتی
اظهارنامهٔ مالیاتی چیست و چرا باید آن را ارسال کنم؟
اظهارنامهٔ مالیاتی گزارشی از درآمد، هزینهها و سود یا زیان یک سال کاری است که باید به سازمان امور مالیاتی ارائه شود. ارسال آن برای تعیین میزان مالیات و جلوگیری از جریمه الزامی است.
چه مشاغلی موظف به ارسال اظهارنامهٔ عملکرد هستند؟
تمام اشخاص حقیقی و حقوقی دارای کسبوکار (بهجز مشمولان مادهٔ ۸۱ یا معافیتهای خاص) موظف به ارسال اظهارنامهٔ عملکرد سالانه هستند.
مهلت ارسال اظهارنامهٔ مالیاتی برای اشخاص حقیقی چقدر است؟
مهلت ارسال اظهارنامه برای اشخاص حقیقی تا پایان خردادماه سال بعد است (برای عملکرد سال ۱۴۰۳، این مهلت تا ۳۱ شهریور ۱۴۰۴ تمدید شده است).
اگر اظهارنامه را در موعد مقرر ارسال نکنم، چه اتفاقی میافتد؟
در صورت عدم ارسال بهموقع، مشمول جریمهٔ غیرقابلبخشش خواهید شد و سازمان امور مالیاتی بر اساس اطلاعات شما یا اطلاعات دریافتی از دستگاههای کارتخوان (پوز)، درگاه بانکی و غیره، مالیات را رأساً تعیین میکند.
چه مدارکی برای تهیه و ارسال اظهارنامه لازم است؟
مدارک لازم شامل گزارش درآمد، هزینهها، اجارهنامهٔ محل، اطلاعات حساب بانکی مرتبط با فعالیت، گزارش خریدوفروش فصلی، لیست بیمه (در صورت داشتن کارمند) و کد اقتصادی است.
تفاوت اظهارنامهٔ تبصرهٔ ۱۰۰ با اظهارنامهٔ عادی چیست؟
اظهارنامهٔ تبصرهٔ ۱۰۰ مخصوص مشاغل با درآمد کمتر از سقف مشخصشده است و فرآیند سادهتری دارد (بدون نیاز به اسناد و مدارک). اظهارنامهٔ عادی برای تمام مشاغل دیگر است و نیازمند گزارشگیری دقیق درآمد و هزینههاست.
آیا همه میتوانند از تبصرهٔ ۱۰۰ استفاده کنند؟ شرایط آن چیست؟
خیر، فقط اشخاص حقیقی مشمول گروه سوم که مجموع درآمدشان در سال کمتر از سقف اعلامشده (برای سال ۱۴۰۳ معادل ۲۱,۶۰۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان) باشد، میتوانند از این روش استفاده کنند.
درآمد من کمتر از حد نصاب است. آیا باز هم باید اظهارنامه بدهم؟
بله، حتی اگر درآمد شما کمتر از حد نصاب باشد، باید اظهارنامهٔ تبصرهٔ ۱۰۰ یا اظهارنامهٔ عادی را ثبت کنید تا مشمول جریمه نشوید.
آیا ارسال اظهارنامه به معنای پرداخت فوری مالیات است؟
خیر، پس از ارسال، مالیات تعیینشده را میتوان در مهلت مقرر پرداخت کرد. پرداخت بهصورت نقدی یا اقساطی نیز امکانپذیر است.
آیا میتوان مالیات را قسطی پرداخت کرد؟
بله، معمولاً سازمان امور مالیاتی امکان تقسیط را فراهم میکند که باید از طریق سامانه یا مراجعهٔ حضوری درخواست شود.
اگر اظهارنامه را اشتباه ارسال کنم، امکان اصلاح آن وجود دارد؟
بله، در صورت وجود اشتباه، تا یک ماه پس از انقضای مهلت قانونی میتوانید «اظهارنامهٔ اصلاحی» ارسال کنید.
چه هزینههایی برای کاهش مالیات در اظهارنامه قابلقبول هستند؟
هزینههایی مانند اجاره، حقوق پرسنل، بیمه، آب، برق، اینترنت محل کار، حملونقل، تعمیرات، مواد مصرفی و خدمات حسابداری قابلقبولاند؛ مشروط به اینکه مستند و مرتبط با فعالیت شغلی باشند.
آیا هزینهٔ خدمات حسابداری یا اینترنت هم قابلقبول است؟
بله، در صورتی که مستند و مرتبط با فعالیت کسبوکار باشند، این هزینهها بهعنوان «هزینهٔ قابلقبول مالیاتی» در نظر گرفته میشوند.
مالیاتم زیاد شده است، چطور میتوانم اعتراض یا دفاع کنم؟
پس از دریافت «برگ تشخیص مالیات»، ۳۰ روز فرصت دارید اعتراض خود را در سامانه ثبت کنید و مدارک لازم برای دفاع را به هیئت حل اختلاف ارائه دهید. کارشناسان ما میتوانند در این مرحله همراه شما باشند.
اظهارنامه را خودم ارسال کنم بهتر است یا از مشاور مالی استفاده کنم؟
اگر با قوانین مالیاتی و نحوهٔ ثبت اطلاعات آشنا نیستید، بهتر است از مشاوران مالی استفاده کنید تا ریسک خطا، جریمه یا پرداخت مالیات مضاعف کاهش یابد.
آیا خدمات شما فقط برای تهران است یا سراسر کشور را پوشش میدهید؟
خدمات ما بهصورت آنلاین ارائه میشود و کسبوکارهای سراسر کشور میتوانند از آن استفاده کنند.
چطور به شما اعتماد کنیم و اطلاعات مالی را در اختیار شما بگذاریم؟
ما متعهد به حفظ محرمانگی اطلاعات مشتریان هستیم و با رعایت اصول حرفهای، امنیت اطلاعات شما را تضمین میکنیم. همچنین قرارداد رسمی عدم افشای اطلاعات (NDA) بین ما و مشتری تنظیم میشود.
هزینهٔ خدمات ارسال اظهارنامه چقدر است؟
هزینهها بسته به نوع اظهارنامه، سطح پیچیدگی و نیاز به دفاع مالیاتی متفاوت است. برای دریافت قیمت دقیق میتوانید از طریق فرم سفارش یا تماس با ما اقدام کنید.
آیا بعد از ارسال اظهارنامه هم پشتیبانی میکنید؟
بله، ما تا مرحلهٔ دریافت «برگ قطعی مالیات» و در صورت نیاز، دفاع از اظهارنامه در مراجع مالیاتی در کنار شما هستیم.
چگونه سفارش خدمات را ثبت کنم و مراحل کار چطور پیش میرود؟
میتوانید از طریق فرم ثبت درخواست در سایت یا تماس با کارشناسان ما سفارش خود را ثبت کنید. پس از بررسی مدارک، مراحل تهیه، ارسال و پیگیری اظهارنامه توسط تیم ما انجام میشود.
پاسخ به پرسشهای رایج درباره شروع همکاری و استفاده از خدمات رهام.
چگونه استفاده از سامانه رهام را شروع کنم؟+
از طریق پنل مشتری ثبتنام کنید، اطلاعات شرکت را تکمیل کنید و پس از بررسی و تأیید شرکت، تنظیمات موردنیاز را انجام دهید.
آیا میتوان نرمافزار حسابداری را به سامانه متصل کرد؟+
اتصال از طریق وبسرویس یکی از راهکارهای معرفیشده فناپ رهام است. برای دریافت شرایط و فعالسازی دسترسی با کارشناسان تماس بگیرید.
شناسه کالا و خدمت را از کجا جستجو کنم؟+
از بخش جستجوی شناسه کالا و خدمت رهام استفاده کنید. لینک این ابزار در پایین تمام صفحات قرار دارد.
برای راهنمایی و پشتیبانی چگونه تماس بگیرم؟+
با شماره ۰۲۱۹۱۳۴۵۰۰۰ تماس بگیرید یا به info@fanapraham.com ایمیل بزنید. کاربران سامانه نیز میتوانند از پنل خود درخواست پشتیبانی ثبت کنند.
برای شروع، کنارتان هستیم.
در پنل مشتری ثبتنام کنید یا برای انتخاب راهکار مناسب با ما گفتگو کنید.